Datacenter’da IPv4 mı IPv6 mı? Birim, Ülke ve Karma Düzen

İki aile aynı birimle satılmaz: adet, GB ve port

IPv4 ile IPv6’yı karşılaştırırken ilk engel, ürünlerin aynı birimle satılmamasıdır. DatacenterProxy kataloğunda static IPv4 adet bazlı 30 günlük paketlerle (100 adet 15 USD, 250 adet 25 USD, 500 adet 45 USD, 1.000 adet 80 USD), rotating IPv4 ise GB bazlı tek seferlik paketlerle (2 GB 1 USD, 10 GB 6 USD, 20 GB 12 USD, 50 GB 30 USD, 100 GB 60 USD) sunulur. IPv6 tarafında static IPv6 adet bazlı aylık paketlerdir (Türkiye, Almanya ve ABD’de 100 adet 2 USD’den 10.000 adet 90 USD’ye; diğer ülkelerde 1.000 adet 20 USD, 5.000 adet 50 USD, 10.000 adet 90 USD), rotating IPv6 ise port bazlıdır (1 port 29 USD, 5 port 80 USD, 10 port 175 USD aylık).

Adet başına bakıldığında fark büyüktür: static IPv4’te adres başına aylık maliyet 100 adette 0,15 USD, 1.000 adette 0,08 USD’dir; static IPv6’da 100 adette 0,02 USD, 10.000 adette 0,009 USD. Aynı para ile IPv6’da yaklaşık on kat daha fazla adres alınır. Bu oran yalnız adres sayısının işi belirlediği durumlarda anlamlıdır; GB ya da port biriminde satılan rotating ürünlerde adres sayısı zaten sizin elinizde değildir ve karşılaştırma başka bir eksene kayar.

Rotating ürünlerde eksen trafiktir. Rotating IPv4 her GB için ödeme ister ve istek sayısı değil aktarılan veri sayılır; rotating IPv6 portu ise aylık sabit bedelle trafik sayaçsız çalışır. Yüksek hacimli, görsel ve betik indirmeyen bir tarama IPv4’te GB olarak küçük kalır; ağır sayfalar indiren bir iş ise IPv6 portunda sabit bedelle daha öngörülebilir olur. İki ürünün hangi hacimde kesiştiği işinize bağlıdır ve maliyet hesaplama rehberindeki altı satırlık yöntemle kendi sayılarınızla çıkarılır.

Ülke listesi iki ailede farklıdır

Katalogdaki ülke listeleri ürüne göre değişir ve bu çoğu zaman adres fiyatından önce karar verdirir. Static IPv4 datacenter beş ülkede sunulur: ABD, Birleşik Krallık, Hollanda, Almanya ve Kanada; Türkiye bu listede yoktur. Static IPv6 ise 19 ülkeyi kapsar ve Türkiye, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Brezilya, Güney Afrika, Meksika, Şili gibi IPv4 listesinde bulunmayan pazarları içerir. Türkiye çıkışlı sabit datacenter adresi isteyen bir ekip için seçim IPv6’dan başlar; hedef IPv6 kabul etmiyorsa Türkiye için rotating IPv4 havuzu (180’den fazla lokasyon) kalır.

Rotating tarafta tablo tersine döner: rotating IPv4 180’den fazla lokasyonla en geniş kapsamı verir, rotating IPv6 portları dokuz ülkeyle sınırlıdır (Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Hollanda, Fransa, Kanada, Polonya, Japonya, Avustralya). Çok ülkeli bir SERP ya da fiyat izleme işi için rotating IPv6 çoğu pazarı kapsamaz; iş Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonya ile sınırlıysa port bazlı IPv6 yeterlidir.

Ülke listesi hedef uyumuyla birlikte okunur: Türkiye için IPv6 adresiniz olsa bile hedef Türkiye sitesi yalnız IPv4 dinliyorsa adres işe yaramaz. Bu yüzden ülke kararı iki soruyla verilir: istediğim ülke hangi üründe var ve o ülkedeki hedefim hangi aileyi kabul ediyor. İki sorunun kesişimi boşsa seçenek rotating IPv4’tür. Gecikme için ülke seçimi ayrı bir rehberin konusudur ve bu kararı değiştirmez, yalnız aynı ülke içinde hangi konumun seçileceğini belirler.

Dört iş profili, dört karar

Birinci profil, çok sayıda sabit adres isteyen ama her adresten az istek atan işlerdir: her hesabın ya da her hedef sitenin kendi sabit çıkışı olsun istenir. Burada IPv6 açık ara önde gelir; 1.000 sabit adres IPv4’te 80 USD, IPv6’da 20 USD’dir ve 5.000 adres IPv4 kataloğunda hiç yoktur. Tek şart hedeflerin IPv6 kabul etmesidir; hedef uyumu rehberindeki dört uyum sınıfından ilk ikisine giren hedefler bu profile uyar.

İkinci profil, az sayıda adres ama çok sayıda hedef içeren işlerdir: yüz farklı siteyi tarayan bir fiyat izleme robotu gibi. Hedeflerin bir kısmı IPv6 kabul etmeyeceği için yalnız IPv6 ile kurulan düzen hedef listesinin bir bölümünü kaybeder. Bu profilde rotating IPv4 ya da static IPv4 temel üründür; IPv6, yalnız uyumlu hedeflerin ayrıldığı bir alt liste için eklenir.

Üçüncü profil yüksek trafik hacmidir: sayfa başına birkaç megabayt indiren, günde on binlerce sayfa çeken işler. GB bazlı rotating IPv4’te fatura hacimle doğrusal büyür; port bazlı rotating IPv6’da sabit kalır. Hedefler IPv6 uyumluysa port ürünü maliyeti öngörülebilir yapar; uyumlu değilse hacmi düşürmek (görsel ve betik engelleme, koşullu istek) tek yoldur. Dördüncü profil Türkiye ya da Asya-Pasifik pazarına sabit adresle erişimdir: static IPv4 listesinde bu ülkeler yoktur, static IPv6 vardır; hedef uyumu sağlanıyorsa IPv6 tek sabit seçenektir.

Profiller karışık olduğunda karar, en pahalı kalemin hangi profile ait olduğuna göre verilir. Adres sayısı maliyeti sürüklüyorsa IPv6’ya ağırlık verilir; hedef çeşitliliği sürüklüyorsa IPv4 temel kalır; trafik hacmi sürüklüyorsa port ürünü denenir.

Karma düzen: IPv6 önde, IPv4 yedekte

Çoğu üretim düzeni iki aileyi birlikte kullanır: hedef listesi uyum sınıfına göre ikiye bölünür, IPv6 uyumlu hedefler IPv6 adreslerinden, diğerleri IPv4’ten çıkar. Bölme işi bir kez yapılır ve üç ayda bir yeniden test edilir, çünkü hedeflerin IPv6 desteği zamanla değişir. Bu düzende pahalı IPv4 adresleri yalnız gerçekten gerektiği yerde harcanır.

İkinci karma biçim devretmedir: istek önce IPv6’dan çıkar, bağlantı kurulamazsa ya da hedef IPv6 çıkışına farklı davranırsa aynı istek IPv4’ten tekrarlanır. Bu düzen hedef listesini önceden bölmeyi gerektirmez ama her başarısız IPv6 denemesi gecikme ekler; devretme oranı yüksekse (hedeflerin çoğu IPv6 kabul etmiyorsa) listeyi bölmek daha verimlidir. Devretme oranı günlük ölçülür ve yüzde onun üstünde kaldığında liste bölme düzenine geçilir.

Üçüncü biçim, ürün türüne göre ayrımdır: sabit kimlik gereken işler (hesap başına adres) static IPv6’dan, çok ülkeli ve hedef çeşitliliği yüksek işler rotating IPv4’ten yürür. Bu ayrım static ile rotating arasındaki karar rehberiyle birlikte okunur; aile seçimi (IPv4/IPv6) ile rotasyon seçimi (static/rotating) iki ayrı eksendir ve dört kombinasyonun dördü de katalogda vardır.

IPv4’ten IPv6’ya geçiş: beş adımlı pilot

Bugün IPv4 ile çalışan bir düzeni IPv6’ya taşımak tek seferde yapılmaz. Birinci adım, mevcut hedef listesinin uyum testinden geçirilmesidir; sonuç, hedeflerin yüzde kaçının IPv6 kabul ettiğini verir ve bu sayı geçişin değip değmeyeceğini baştan söyler. Yüzde yirminin altında kalıyorsa geçiş yalnız o küçük alt liste için yapılır.

İkinci adım en küçük IPv6 paketiyle pilot kurmaktır: Türkiye, Almanya ya da ABD için 100 adet static IPv6 (2 USD) ya da tek bir rotating IPv6 portu (29 USD). Üçüncü adım, uyumlu hedeflerin yüzde onluk bir örneklemini bir hafta boyunca yalnız IPv6’dan çekmek ve IPv4 ile aynı dönemde başarı oranı, ortalama süre ve engel sayısını yan yana kaydetmektir. Dördüncü adım, /64 blok etkisini ölçmektir: aynı bloktan gelen çok sayıda adresi tek kaynak gibi sayan hedeflerde başarı oranı adres sayısına rağmen düşer; bu hedefler IPv4’te kalır.

Beşinci adım, pilot sonuçlarıyla hedef listesini kalıcı olarak bölmek ve IPv4 paketini yeni ihtiyaca göre küçültmektir. Geçişten sonra IPv4 paketi sıfıra inmez; uyumsuz hedefler ve yedek kanal için küçük bir IPv4 kapasitesi kalır. Pilotun bütün adımları en küçük paketlerle yürütüldüğü için toplam deneme maliyeti bir ayı geçmez.

Yanlış aile seçiminin belirtileri

Üç belirti IPv6’nın yanlış yerde kullanıldığını gösterir: bağlantı hiç kurulamayan hedeflerin payı yükselir, aynı hedefte IPv4’e göre belirgin biçimde daha fazla engel görülür, adres sayısı artırıldığı halde başarı oranı değişmez. Üçüncüsü /64 blok etkisidir ve adres eklemek çözmez; o hedef IPv4’e taşınır.

İki belirti de IPv4’ün gereksiz yere kullanıldığını gösterir: adres sayısı maliyetin en büyük kalemidir ve hedeflerin çoğu IPv6 uyum testinden geçmektedir; ya da Türkiye gibi static IPv4 listesinde bulunmayan bir ülke için rotating IPv4 havuzu sabit kimlik gereken bir işte zorlanmaktadır. İki durumda da static IPv6 pilotu bir hafta içinde cevabı verir.